ÖĞRENME PSİKOLOJİSİ

_Öğrenme her zaman belli bir durum karşısında kazanılan deneyim sonucu davranışlarda sistematik bir değişiklik olmasını gerektirir.
_Öğrenme süreklidir. Öğretmenlerin en etkili oldukları alan öğrenmedir.
_Öğrenme kuramları : Belli fikirlerin önceden tasarlanmış plana uygun olarak yaşama geçirilmesini sağlayan plandır.
Kuram hareket için temel alına izlene yoldur.

ÖĞRENME KURAMLARI
Davranışcı kuramlar
Bağlantı kuramı
Diğer bazı
kuramlar
Bilişsel kuramlar
Gestalt
Kuramı
Alan
kuramı

DİĞER BAZI KURAMLAR
Bilgiyi işleme kuramı
Sosyal öğrenme kuramı
Çoklu zeka
kuramı
Yapıladırmacılık
Beyin
temelli
öğrenme

_Öğrenmeyi uyarıcı ve tepki arasındaki bağla açıklamaya çalışan davranışçı kuramlar ile bireyin çevresi hakkındaki bilişleriyle ilgilenen bilişsel kuralar ana kuramlardır.

_Davranışçı kuramlar : öğrenmenin uyarıcı ile davranış arasında bir bağ kurularak geliştiğini ve pekiştirme yoluyla davranış değiştirmenin gerçekleştiğini kabul eder.
Davranışçılar öğrenmeyi mekanik bir süreç olarak ele alırlar.
_Bu öğretimin ilkeleri:

• yaparak öğrenme
• pekiştirme
• Tekrar
• Güdülenme

_Kuram öncüleri: I.Pavlov, J:B Watson E:L Thorndike E:R: Guthrie ve B:F Skinner
_Deneylerde
_zil nötr uyarıcıdır. Yani tepkiye yol açmayan uyarıcı.
_Et tozu şartsız uyarıcı, yani organizma için doğal olan ve tepkiyi otomatik olarak meydana getiren uyarıcı.
_Salya salgısı şartsız tepkidir. Yani organizmanın isteksiz olarak gösterdiği normal bir tepkidir.
_Watson davranışı kas faaliyetleri olarak tanımlar. Davranış çevreye uymak için bir eylemdir der.
_Sonunculuk ilkesi: Organizma belli bir durumda son olarak hangi davranışı göstermişse aynı durumla tekrar karşılaştığında aynı davranışı gösterme eğilimindedir.

_Klasik koşullanma kavramları:
1.Genelleme:
2.Geçiş: önceki öğrenmelerdir.
3.Ayırt etme: farkında olma
4.Deneysel çözülme: sönme olayıdır.
5.Kendiliğinden geri gelme: sönen davranışlar bir süre sonra yeniden canlanır.

_Klasik koşullanma herhangi bir şeyin bağımlılığı ile ilgili terapilerde ya da davranış bozukluklarının terapisi esnasında olumsuz davranışın söndürülmesinde kullanılır.

_Edimsel koşullanma : Skinner ortaya koymuştur. Pekiştirme ve ceza olmak üzere iki öğesi vardır.
_Pekiştirme: istenilen ve istenilmeye davranışların oluşturulması için uyarım ve tepkinin birbirine bağlanmasını amaçlayan işleme denir. Bu işlemin araçlarına pekiştireç denir. Olumlu ve olumsuz diye ikiye ayrılır.
_Olumlu pekiştireç: ortama konulduğunda belirli bir davranışı yapılma olasılığını artıran uyarıcılardır.
_Olumsuz pekiştireç: ortamdan çıkarıldığında belirli bir davranışın yapılma olasılığını artıran uyarıcılardır.
_Ceza: organizmaya istediği bir şeyin verilmemesi yada istemediği bir şeyin verilmesidir.
_Ceza davranışı yok etmez. azaltabilir. Ya da durdurabilir.
_Edimsel koşullanma yaklaşımı otostik ve özürlü çocukların eğitiminde etkili bir şekilde kullanılır.

_Bağlantı Kuramı : iki uyarıcının aynı ada tekrar tekrar ortaya çıkmasıyla iki uyarıcının bağlantılı duruma gelmesi ve birinin diğerini hatırlatması temeline dayanır.
_Kurucuları : Edward Lee Thorndike
_Bağlantı kuramı öğrenme ilkeleri

• Hazırbulunuşluk:
• Etki : U-T-Haz gelirse uyarıcı-tepki bağı güçlenir elem olursa tepki bağı zayıflar.
• Tekrar

_Bilişsel kuramlar : (Gestalt) : biliş insan zihnin dünyayı çevresindeki olayları anlamaya yönelik yaptığı işlemlerin bütünüdür. Bu kuramlar Dikkat, algı bellek unutma ve geri getirme gibi bilişsel süreçlere odaklanır.
_Temel Görüşleri.

• Öğrenen dış uyarıcıların pasif bir alıcısı değil onların özümleyicisi ve davranışların aktif oluşturucusudur.
• Öğrenen verileni olduğu gibi alan değil verilenin taşıdığı anlamı keşfedendir.
• Verilen bilgilerden uygun olanını seçen ve işleyen kişidir.
• Öğrenilenin anlamına bakarak önce öğrendikleriyle bağdaştırarak ona anlam yükleyendir.

_Gestalt Kuramı : Algılama üzerine yoğunlaşan bu kuramın öncüleri Max Wertheimer, Kurt kofta ve Wolfgang Köhler dir öğrenmeyi bir ani kavrama olarak açıklarlar (Gestalt kuramcıyla alakası yoktur)
_Kısaca bu kuram bilincin bir bütün olarak algılanmasına dayanır. Bu kuramı eğitim ve öğretime uygulamak için öğretmenin görevi algılamayı kolaylaştıracak öğrenme ortamını yaratmak olmalıdır.

_Alan Kuramı : ( Kurt Lewin) Birey belli bir olayı bir bütün olarak algılayıp yorumlamakta ve bu işlem sırasında organizma organize bir bütün olarak tepkide bulunmaktadır.
_Not: Gestalt ekolünde kavrayış Lewin’in kuramında algılama, kavrayış ve güdülenme daha önelidir.

_Diğer Bazı Kuramlar
_Bilgiyi İşleme kuramı : Öğrenmeyi çevreden alına uyarıcıların anlamlı hale getirilmesi belleğe depolanması kullanmak için hatırlanması ve davranışa dönüştürülmesi süreci olarak ele alınır. (duyusal kayıt, kısa süreli belek, uzun süreli bellek)
Bilgiyi işleme kuramının eğitim alanına getirdiği en önemli katkı öğrenme stratejileridir. Bunlar tekrar, anlamlandırma, örgütleme ve duyuşsal stretejilerdir.
_Duyusal kayıt: Bilgiyi işleme sürecinin ilk aşamasıdır. Duyu organlarımızla algıladıklarımız buradadır kapasitesi geniştir. Buradakilerin kısa süreli belleğe geçişi için dikkat ve algı süreçleri gereklidir.

_Kısa süreli bellek : duyusal kayıttan dikkat ve algı süreçleri sonunda ayrılan bilgidir. Çok sınırlı bir bellektir, bilgi kullanıma hazırdır, hemen davranışa dönüşebilir.

_Uzun süreli bellek : yeni gelen bilgilerin eskilerle örgütlenerek saklandığı ve sürekliliği olan depodur. Uygun kodlama yapılırsa geri getirim rahat olur.

_Not : uzun süreli bellekte var olan bilgi ile kısa süreli bellekteki bilginin ilişkilendirilerek transfer edilmesine kodlama, öğrenilen bilgilerin bellekte saklanmasına depolama bellekte depolanmış olan bilgiye ulaşıp onu hatırlamaya geri getirme denilir.

_Sosyal öğrenme kuramı: (Bandura) : başkalarını izleyerek çevreden öğrenmeye model alma yoluyla gözlem yoluyla taklit ederek öğrene ya da sosyal öğrenme denir. Bu Kuram bilişsel öğrenme kuramı ile analitik davranışçı kuramın birleştirilerek ortaya konulan bir çeşit orta yol kuramıdır.
_Temel İlkeleri:

• Karşılıklı belirleyicilik:
• Sembolleştirme kapasitesi
• Öngörü kapasitesi
• Dolaylı öğrenme
• Öz (kendini) düzenleme kapasitesi
• Öz (kendini) yargılama kapasitesi

Gözlem yoluyla öğrenme süreçleri dikkat hatırlama, davranışa dönüştürme ve güdülemedir

_Çoklu zeka kuramı: (Howard Gardner): Zeka bir ya da daha fazla kültürel yapıda değeri olan bir ürüne şekil vere ya da sorunları çözme yeteneğidir.
Çoklu zeka Türleri

• Dilsel / Sözel zeka : Kelime hazineleri geniştir. Kafiyeli kelimeleri bulup bunları kullanmaktan ve tekerlemeleri söylemekten hoşlanırlar.
• Matematik / Mantıksal Zeka.
• Görsel / uzamsal zeka: yaşıtlarından daha çok hayal kurarlar
• Bedensel / Kinestetik Zeka : Bu tip çocuklar çok hareketlidirler.
• Müzik / Ritmik zeka:
• Kişiler arası sosyal zeka: bu çocuklar liderlik özelliklerine sahiptirler. Başkalarına önem verirler ve onlar için endişelenirler.
• Özedönük / Bireysel Zeka:
• Doğa Zekası:

_Eğitime katkısı.. öğrencileri istedik duruma getirebilmek içi eğitim programlarını planlama olanağı sağlaması ve disiplinlerde öneli kura ve konuları öğrenmeye çalışan daha fazla sayıda öğrenciye ulaşmayı sağlamasıdır.

_Yapılandırmacılık : Bir bireyin nasıl anladığını ve öğrendiğini açıklaya bilginin doğasına ilişkin kuramdır. Bilişsel kuramdan en önemli farkı değerlendirme konusudur. Bilişsel kuramlarda değerlendirmede nesnellik ön planda iken yapılandırmacılıkta öznellik ön plandadır.